Ristikanzanoigevukset

- tora vallas
- muanviljelys algajen oza/ozattomus suittuu da periydyy
  orjus, verot, valdivo, sodajoukot
  kel vägi, silgi oigevus
- Hammurabin zakonat, Mesopotamia, läs 4000 v.
- "Älä rua toizele, midä et tahto ičele toizispäi"
- Magna Charta 1215, "habeas corpus"
- Frantsien Revolutsii 1789, "vällys, vellyz, taza-arvo!"
- Yhtistynnyöt Kanzukunnat 1945
  UNDHR 1948 ristikanzanoigevuksien deklaratsii
  + deklaratsii, ei zakon
  + oigevus eliä, muokkuandu kielletty, taza-arvo rippumattah rovus, 
    sugupuoles, kieles, uskondos,...
  ICCPR 1966 sobimus kanzalais- da poliittizis oigevuksis
    eländy, orjus, poliittine taza-arvo, sananvällys, ...
  ICESCR 1966 sobimus talovellizis, sotsializis da kul'tuurallizis
    oigevuksis: ruado, tervehys, kazvatus,...
- Europan Nevvosto 1949, nygöi 47 muadu, 800 M rahvastu
  ECHR 1950 sobimus ristikanzanoigevuksis
  - komissii kaččou, suudo suudii
  - sobimukset mualoin zakonoih
  ECRML 1992 peruskirju alovehellizis da vähembistökielis
  + koskou kielii, ei rahvahii
  + koskou muas perindehellizesti paistuloi kielii
  + monikieline da -kul'tuuralline Europpu vägevys, ei heikkovus
  + normat: kazvatus, suudo, hallindo, meedii, ...
  FCPNM 1995 ramkusobimus kanzallizien vähembistölöin suojelus
  + koskou rahvastu, senke rahvahan kieldygi da kazvatustu

Deklaratsiet da zakonat ruatah vaiku rahvas da rahvahallizet järjestöt
kačotah niilöin ruandua da mustoitetah poliittistu valdua niilöis!
Viittehii (lövvytäh internetači)