Midä tahtommo Suomen tazavallaspäi
ELDIA-projektan elvytysbarometri kielen elvytyksele da piendäle:
Rahvas tahtou pidiä kielen, rahvas maltau käyttiä omua
kieldy, rahvahal on mahto käytti omua kieldy, da on olemas
kielituottehet, kudamii kielen opastujat da käyttäjät
tarvitah.
Kielen pagiziijoukon pidäy ottavuo kielen piendäh, käyttiä sidä
arres da pruazniekas. Yhteiskunnan pidäy tarita mahto eliä sil kielel
da tarita resursat kielen opastundah da sen käyttöh yhteiskunnas.
Yhtistynnyzien Kanzukundien ristikanzanoigevuksien deklaracies
luvatah kaikile oigevus omah kieleh da suaha kazvatus omal kielel
da sen pädevys käyttöh yhteiskunnas. Suomi on hyväksynnyh
Europan Nevvoston vähembistökielien peruskirjan, kudai tarkendau
mittuzii oigevuksii halličuksien pidäy luvata.
Valdivospäi vuotammo:
-
kielizakon kudamas ezitetäh ramkat, mittuzii azieloi Suomen
tazavaldu lubuau omile karjalankielizile eläjile.
-
konstitucii – mainita karjalan kieli tazapuolizesti toizien
kodoperäzien kielien rinnal. Ga eihäi kaikis mualois ni ole
konstituciedu, olisgo parembi ottua iäre kai konstitucii, ku sidä ollou
nenga vaigei muuttua.
-
kodirandualoveh – miäritellä karjalankielizien kodirandu, kus
pätäh tarkendetut oigevukset da resursat. Rajakarjalazile Pohjas-Karjal,
keskuksennu Joensuu libo Ilomanci, vienankarjalazile Kainuu, keskuksennu
Kajaani. Eloikeinopolitiekan pidäy tugie toimehtulendua
kodirandualovehel. Loittonruadokeskus vois mahtollistua eländäh
kodirandualovehel, hos ruado olis muijal. Se vois olla školan rinnal.
-
elvytysohjelmu Päivännouzu-Suomen yliopistos, kielipezä
da škola, t.s. opastundutroppu nänniniekas yliopistoh da
ruadoelokseh.
-
opastundumaterjualat, školakirjat da muu nengoine yhtel yhtenäzel
karjalan kielel.
-
yhtesruado Karjalan tazavallan karjalankielizienke, ku Ven'a tullou
tolkuh da on valmis simmetrizeh yhtesruadoh.